حكمت حافظ

خواجه حافظ ،حكمت را نزد مولانا قوام الدين عبدالله آموخته و اصطلاحات حكمي بسيار در اشعار خويش آورده و نيز كلمات حكيم و حكمت را در آنها به كار برده است. .............

سماع از آداب صوفيان است و نزد آنان از وسايل تلطيف ذوق و تهذيب باطن است و بدين جهت در شمار رسوم بسيار مهم خانقاه بوده و آداب دقيق داشته است و مشايخ بدان اهتمام مي ورزيده اند و سماع سخن موزون را به آواز خوش مباح شمرده اند.( سماع در قرن هشتم ميان  صوفيه متداول بود و حتي شاه نعمت الله ولي ، معاصر حافظ ، سماع مي كرد.)

حافظ با آواز خوشي كه داشت و غزليات دلكشي كه مي سرود، به سماع متمايل بود:

ز زهد حافظ و طامات او ملول شدم

بساز رود و غزل گوي با سماع و سرود

و در اثناي سماع دست افشان و پايكوب مي شد:.

عشق در نظر حافظ:

لطيفه ايست نهاني كه عشق از آن خيزد

كه نام نه لب لعل و خط زنگاريست

و روي معشوق آيينه ي لطف الهي است:............

علاقه ي شديد او به شيراز باعث مي شد كه به سفر نرود:

*نمي دهند اجازت مرا به سير و سفر           نسيم باد مصلي و آب ركناباد

اما عاقبت رقبا، حافظ را طوري كسل ساختند كه گفت:

* ما آزموده ايم در اين شهر بخت خويش       بيرون كشيد بايد از اين ورطه رخت خويش

حافظ شيرين سخن( قسمت اول)

مرحوم دكتر محمد معين به حافظ بسيار علاقه داشت، بطوريكه از وقتي خواندن و نوشتن را آموخت، ديوان حافظ مونسش بود. اشعارش را مي خواند و حفظ مي كرد و براي ديگران تعريف مي نمود. به همين دليل او را حافظ پرست ناميدند. مرحوم معين به اين امر مباهات مي كرد و مي گفت:

* فتاد از بهره ي روز الستم                           يكي جام جم از حافظ به دستم